แน่นอนว่าเราทุกคนรู้ดีว่าการมีคอเลสเตอรอลสูงนั้นไม่ดีกับร่างกาย แต่เราอาจยังไม่เคยรู้เรื่องลึก ๆ เกี่ยวกับ คอเลสเตอรอล ว่าคืออะไร ทำไมสูงแล้วถึงไม่ดี แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าแบบไหนถึงสูง มีวิธีตรวจอย่างไร และมีวิธีดูแลอย่างไร มาหาคำตอบไปพร้อม ๆ กันได้เลย เพราะวันนี้เรามีสาระดี ๆ มาฝากกัน
คอเลสเตอรอล คืออะไร?
คอเลสเตอรอล เป็นไขมันชนิดหนึ่งที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ร่างกายสามารถสร้างขึ้นมาเองได้ มีหน้าที่ช่วยให้ระบบของร่างกายทำงานอย่างเป็นปกติ คอเลสเตอรอลยังสามารถพบได้ในอาหารประเภทต่าง ๆ ที่เรารับประทานในชีวิตประจำวัน โดยปริมาณที่ร่างกายสร้างเองได้นั้นจะมากกว่าจากอาหารที่เรารับประทานเข้าไป
รู้ได้อย่างไรว่าร่างกายมี คอเลสเตอรอลสูง
เรารู้ค่าคอเลสเตอรอลได้จากการตรวจเลือด ปกติถ้ามีการตรวจร่างกายประจำปีจะมีการตรวจเลือดและเราจะได้ทราบผลค่าคอเลสเตอรอลในร่างกายเราด้วย โดยสิ่งที่ควรรู้ก่อนไปตรวจร่างกายมีดังนี้
- HDL เป็นไขมันดี ช่วยไม่ให้ LDL เกาะตัวที่ผนังหลอดเลือด นำคอเลสเตอรอลส่วนเกินไปกำจัดยังตับ
- LDL เป็นไขมันไม่ดี ทำหน้าที่ลำเลียงคอเลสเตอรอลไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ซึ่งหากมีมากเกินไปจะเกาะยังผนังหลอดเลือด ทำให้เกิดหลอดเลือดตีบ เลือดไม่หมุนเวียน
- ก่อนตรวจเลือดต้องงดอาหารและเครื่องดื่มนาน 12 ชั่วโมง (ดื่มได้เฉพาะน้ำเปล่า)
- ควรงดแอลกอฮอล์ 72 ชั่วโมงก่อนไปตรวจ
โดยค่าของผลเลือดที่วัดได้มีเกณฑ์ดังนี้
- คอเลสเตอรอลในร่างกายไม่ควรเกิน 200 ถ้าเกิน 240 ถือว่าสูง
- LDL ค่าเหมาะสม 100 – 129 ถ้าเกิน 130 ถือว่าก้ำกึ่งสูง
- HDL ควรอยู่ที่ 60
- ไตรกลีเซอไรด์ เป็นไขมันอีกชนิดหนึ่งที่หากในร่างกายมีมากเกินไปก็ไม่ดีเช่นกัน โดยค่าปกติ = 500
อาการและอันตรายของ คอเลสเตอรอลสูง
ปกติภาวะ คอเลสเตอรอลสูง จะไม่ส่งผลให้มีอาการใด ๆ ออกมาให้เห็น ยกเว้นบางรายที่อาจมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกหรือเดินแล้วปวดน่องปวดขาจากเลือดไม่ไหลเวียน แต่ถึงไม่แสดงอาการอะไรคอเลสเตอรอลสูงเป็นภาวะเสี่ยงทำให้เกิดปัญหากับสุขภาพหรือโรคภัยไข้เจ็บที่ร้ายแรงตามมา ถ้าในเลือดเรามีไขมันสูงจะทำให้เลือดข้นหนืด เลือดจะไหลเวียนไม่สะดวก มีผลทำให้หัวใจต้องทำงานหนัก อาจทำให้เกิดโรคที่เกี่ยวกับหัวใจหรือหลอดเลือดตามมาได้
คอเลสเตอรอลสูงทำให้เสี่ยงต่อการเกิดโรค ดังนี้
- โรคหัวใจ
- โรคหลอดเลือดสมอง
- โรคหลอดเลือดแดงแข็ง
- โรคภาวะสมองขาดเลือดชั่วขณะ
สำหรับคนเป็นโรคเบาหวานอาจมีภาวะไขมันสูงหรือคอเลสเตอรอลสูงได้ด้วยถือเป็นภาวะเสี่ยง คนเป็นโรคเบาหวานควรได้รับการดูแลจากแพทย์โดยตรง
วิธีดูแลสำหรับคนเป็น คอเลสเตอรอล สูง
เมื่อทราบผลว่าคอเลสเตอรอลสูงต้องมีวิธีดูแลตัวเอง อย่าปล่อยให้อยู่ในภาวะนั้นนาน ๆ เพราะจะนำไปสู่ปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรงขึ้นได้ โดยวิธีดูแลตัวเองมีดังนี้ค่ะ
- หลีกเลี่ยงอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง เช่น ไข่ เครื่องในสัตว์ อาหารทะเลจำพวกหอยนางรม กุ้ง ปลาหมึก อาหารที่ทำจากกะทิ อาหารมัน ๆ จำพวกหมูสามชั้น ของทอด ควรทานผักผลไม้ให้มากขึ้นเพื่อเพิ่มกากใย เลือกทานข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต ทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ทานอาหารที่มีไขมันชนิดอิ่มตัวน้อยและมีคอเลสเตอรอลต่ำ หากไตรกลีเซอร์ไรด์สูงควรงดพวกขนมกรุบกรอบ น้ำอัดลม ไอศกรีม เนื่องจากร่างกายสร้างคอเลสเตอรอลเองได้มากกว่าจากอาหารที่ทาน ดังนั้นโอกาสที่จะเป็นคอเลสเตอรอลส่วนเกินมีมากอยู่แล้ว จึงควรเลือกชนิดอาหารที่รับประทานให้มาก
- งดการดื่มแอลกอฮอล์ การดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำไม่ส่งผลดีต่อร่างกาย ดื่มมาก ๆ ทำให้ระดับคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์สูงขึ้น ถ้าไม่ดื่มได้จะดีที่สุด แต่ถ้าไม่ได้ต้องจำกัดควบคุมปริมาณที่ดื่มไม่ให้มากเกินไป
- ออกกำลังกายมากขึ้นและต้องออกกำลังกายเป็นประจำ ต้องเคลื่อนไหวร่างกายให้มากขึ้น การนั่งเฉย ๆ ไม่เคลื่อนไหวนาน ๆ ทำให้เลือดไม่หมุนเวียน ระดับคอเลสเตอรอลไม่ดี หรือ LDL สูงขึ้น ทำให้เกิดภาวะคอเลสเตอรอลสูงได้ การออกกำลังควรทำเป็นประจำสม่ำเสมอ สัปดาห์ละ 3 – 4 ครั้ง ครั้งละไม่ต่ำกว่า 2 ชั่วโมง เมื่อออกกำลังจะทำให้เลือดสูบฉีดดีและลดไขมันในเลือด ที่สำคัญการออกกำลังต้องทำต่อเนื่อง หากออกกำลังกายแค่ครั้งละไม่กี่นาทีก็ไม่ช่วยเพราะเหมือนกับไม่ได้ออกกำลังกาย
- งดการสูบบุหรี่ สารนิโคตินในบุหรี่ไปจับตัวกับไขมันคอเลสเตอรอล ทำให้ไขมันเกาะค้างสะสมในหลอดเลือด ส่งผลทำให้เป็นโรคหลอดเลือดตีบและโรคหัวใจในที่สุด
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ หลีกเลี่ยงโรคอ้วน อย่าปล่อยให้น้ำหนักขึ้นพรวด ๆ ด้วยการกินไม่ยั้ง โดยเฉพาะอาหารพวกบุฟเฟต์ ทานบ่อย ๆ ทำให้ต้องทานเยอะขึ้นเพื่อให้อิ่ม ทานแต่พอดี เลือกทานของมีประโยชน์ ถ้ารู้สึกน้ำหนักเพิ่มให้ลดปริมาณอาหารลง โดยเฉพาะอาหารพวกแป้งหรือ อาหารที่ให้พลังงานสูง และต้องออกกำลังกาย ควบคุมให้น้ำหนักคงที่
- ทานอาหารเสริม เช่น กระเทียมสกัด น้ำมันอะโวคาโด หรือน้ำมันกระเทียม เพื่อช่วยลดคอเลสเตอรอล แต่ทั้งนี้จะต้องปรึกษาแพทย์ก่อนว่าสามารถรับประทานได้หรือไม่
- พบแพทย์เพื่อรักษาอย่างถูกวิธี ในรายที่คอเลสเตอรอลสูงมาก ๆ แนะนำให้พบแพทย์ แพทย์จะวินิจฉัยว่าต้องใช้ยาลดไขมันช่วยด้วยหรือไม่
เนื่องจากอาการคอเลสเตอรอลสูงไม่ได้แสดงอาการทำให้คนส่วนใหญ่ไม่ระวัง ไม่ได้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจนกลายเป็นโรคที่รักษายากขึ้น ดังนั้นถ้าไม่อยากต้องพบกับภาวะคอเลสเตอรอลสูง ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตัวเราเองเท่านั้น ทั้งเรื่องการกิน การใช้ชีวิต การออกกำลังกาย การสูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์
ที่มาข้อมูล: pobpad , siphhospital
