อาการมี เสมหะ มักเกิดขึ้นในช่วงเช้าหลังตื่นนอนหรือเกิดเวลาเราเป็นโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ การมีเสมหะทำให้ไม่สบายตัว เป็นอาการที่รบกวนทำให้กังวล กินอาหารไม่ได้ตามปกติ และกลืนน้ำลายไม่สะดวก ดังนั้นเมื่อมีอาการเสมหะเกิดขึ้นเราจึงควรรักษาและหาวิธีบรรเทาอาการให้เหมาะสม
สาเหตุของการเกิด เสมหะ
เสมหะในลำคอเกิดได้จากหลายสาเหตุดังนี้
- ทานของเย็น การทานของเย็นบ่อย ๆ ตลอดเวลาทำให้เกิดเสมหะได้ เช่น ไอศกรีม น้ำแข็งไส ยิ่งหากทานในช่วงหน้าหนาวหรือช่วงที่อากาศหนาว เมื่อเกิดน้ำมูกในจมูกส่วนหนึ่งของน้ำมูกจะไหลออกทางจมูกด้านหน้า ส่วนน้ำมูกที่ไหลลงด้านหลังจะกลายเป็นเสลดหรือเสมหะในลำคอ
- อยู่ในที่อากาศแห้ง การอยู่ในที่อากาศแห้งเป็นเวลานาน ๆ เช่น ห้องแอร์ หากอยู่ตลอดเวลาหรืออยู่ติดต่อกันนานหลายชั่วโมงจะทำให้เกิดเสมหะได้
- ภูมิแพ้ ผู้ที่เป็นภูมิแพ้ร่างกายจะไวต่อสารก่อภูมิแพ้ เมื่อเจอกับสิ่งระคายเคือง จมูกจะสร้างน้ำมูก ลำคอจะสร้างเมือก ทำให้เกิดเป็นเสมหะได้
- พูดไม่ถูกวิธี หลายคนที่ใช้เสียงพูดมาก ๆ ในแต่ละวัน ใช้จังหวะในการพูดโดยการหายใจทางปากมากกว่า จมูกจึงไม่ได้ทำหน้าที่ อากาศจะผ่านเข้าลำคอแทนทำให้ลำคอแห้งและเย็น ร่างกายจะสร้างเมือกมาเคลือบเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นในคอ จึงเกิดเป็นเสมหะได้
- โรคต่าง ๆ มีหลายโรคที่ทำให้มีอาการเสมหะมาก เช่น โรคไซนัสอักเสบ โรคกรดไหลย้อน โรคหอบหืด โรคหลอดลมอักเสบ หรือโรคที่เกิดจากการติดเชื้อบริเวณลำคอ
วิธีบรรเทาอาการมีเสมหะ
เสมหะเป็นอาการที่เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ หากมีการแก้ไขหรือรักษาจากต้นเหตุแล้ว อาการเสมหะจะดีขึ้นและหายไป อย่างไรก็ตามช่วงระหว่างที่มีการแก้ไขหรือรักษาต้นเหตุอยู่นั้น มีวิธีบรรเทาอาการเสมหะเพื่อช่วยลดความกังวลทำให้สามารถใช้ชีวิตประจำวัน กิน ดื่ม หายใจ และกลืนน้ำลายได้เป็นปกติเร็วขึ้น โดยมี 7 วิธีบรรเทาอาการเสมหะได้ผลดีดังนี้
- ดื่มน้ำมาก ๆ เสมหะเกิดจากลำคอสร้างเมือกขึ้นมาเคลือบ เป็นปฏิกิริยาที่ร่างกายสร้างขึ้นมาแบบอัตโนมัติเพื่อรับมือกับสิ่งแปลกปลอมหรือสิ่งกระตุ้นที่เข้ามากระทบร่างกาย วิธีที่ง่ายในการบรรเทาอาการเสมหะคือให้ดื่มน้ำมาก ๆ โดยเฉพาะน้ำอุ่น ๆ จะช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะ ช่วยให้เสมหะละลายสามารถขับออกได้ง่ายขึ้น
- ใช้น้ำเกลือกลั้วคอ เสมหะมักเกิดขึ้นร่วมกับอาการคออักเสบ การใช้น้ำเกลือที่ช่วยเรื่องการฆ่าเชื้อแบคทีเรียสามารถบรรเทาอาการมีเสมหะได้ วิธีคือให้กลั้วคอด้วยน้ำเกลือนาน 1 นาที แล้วบ้วนทิ้ง ทำซ้ำ 1 – 2 ครั้ง ในระหว่างวันที่ยังมีเสมหะ ลำคอจะชุ่มชื้น เสมหะอ่อนตัวไม่เหนียวข้น สามารถขับออกง่ายขึ้น
- ไอหรือขากเพื่อให้เสมหะหลุดออก อีกวิธีบรรเทาเสมหะที่คั่งค้างอยู่ในลำคอ สร้างความรำคาญและกังวล คือให้ไอหรือขากเสมหะออกมา วิธีคือให้หายใจเข้าจนสุด อากาศเข้าปอดเต็มที่ สังเกตจากทรวงอกขยายตัว จากนั้นจึงค่อยไอหรือขากเสมหะออก เมื่อเสมหะขึ้นมาอยู่ในปากแล้วให้จัดการบ้วนทิ้ง
- กินอาหารร้อนหรือเผ็ด สำหรับคนที่ทานเผ็ดได้ ของเผ็ดร้อนช่วยให้จมูกและคอโล่ง อาหารประเภท ต้มยำ ยำ น้ำซุปร้อน ๆ น้ำพริก แกงเลียง วิธีนี้ช่วยบรรเทาอาการเสมหะแบบธรรมชาติด้วยอาหารที่ได้ผลดีมาก
- บรรเทาเสมหะด้วยสมุนไพร มีสมุนไพรไทยที่มีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการเสมหะ เช่น มะนาว มะขามป้อม ขิง กระเทียม กระเจี๊ยบ สับปะรด ชะเอมเทศ วิธีการบรรเทาเสมหะคือให้จิบน้ำมะนาวผสมน้ำอุ่นผสมเกลือหรือน้ำมะนาวผสมน้ำผึ้ง ดื่มน้ำกระเจี๊ยบหรือน้ำขิง หรือทานสับปะรดทั้งผล จะช่วยลดเสมหะและบรรเทาอาการไอได้ผลดี
- ใช้ยาละลายเสมหะ นอกจากวิธีบรรเทาด้วยตัวเองและใช้วิธีธรรมชาติข้างต้น หากมีอาการเสมหะมาก ลักษณะเสมหะเหนียวข้นมาก ใช้วิธีข้างต้นแล้วไม่ได้ผลหรือกลัวว่าจะได้ผลช้า สามารถใช้ยาละลายเสมหะช่วยได้ โดยยาละลายเสมหะจะช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะ ช่วยยับยั้งไม่ให้เกิดเสมหะที่ผิดปกติ ช่วยปรับสมดุลของการทำงานเนื้อเยื่อในลำคอ บางชนิดมีสรรพคุณช่วยลดการอักเสบภายในลำคอด้วย หากมีอาการของเสมหะไม่มาก ไม่ถึงขั้นรุนแรง ไม่มีอาการอื่น สามารถซื้อยาละลายเสมหะชนิดน้ำเชื่อมหรือชนิดอื่นที่เป็นยาสามัญมีจำหน่ายตามร้านขายยามารับประทาน หรือจะซื้อสเปรย์พ่นคอที่ทำให้ลำคอชุ่มชื้นช่วยบรรเทาอาการก็ได้ แต่หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีอาการอื่นร่วมด้วย ควรรีบไปปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและต้นตอของอาการที่แท้จริง สำหรับยาละลายเสมหะ ยาอม หรือยาพ่นลดอาการไอและเสมหะ สามารถสั่งซื้อทางออนไลน์ได้ง่าย ๆ เพียงเข้าไปที่ลาซาด้าเลย
- ใช้ยาขับเสมหะ การใช้ยามีทั้ง ยาละลายเสมหะ และยาขับเสมหะ สำหรับยาขับเสมหะมีสรรพคุณช่วยให้ลำคอชุ่มชื้น ทำให้ขับเสมหะออกง่ายขึ้น และยังมีสรรพคุณทำให้ไอช่วยให้ขับเสมหะออกมาได้ การใช้ยาขับเสมหะมีโอกาสเกิดผลข้างเคียงในระบบทางเดินอาหารทำให้ระคายเคือง อาจมีอาการของการคลื่นไส้อยากอาเจียน ดังนั้นจึงควรอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์
อย่างที่ได้เกริ่นไว้ว่าอาการมีเสมหะนั้น มีวิธีการบรรเทาด้วยตนเองได้อยู่ตามวิธีข้างต้น นอกจากนั้นยังควรหลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมหรือพฤติกรรมที่ทำให้เกิดการระคายเคืองในลำคอจนเกิดเสมหะร่วมด้วย อย่างไรก็ตามหากว่าอาการเสมหะยังคงมีอยู่ ลักษณะเหมือนเรื้อรัง บรรเทาด้วยวิธีต่าง ๆ แล้วไม่ดีขึ้น แนะนำว่าควรไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุและหาวิธีการรักษาที่เหมาะสม เพราะอาการเสมหะนั้นอาจเกิดจากโรคต่าง ๆ ที่จำเป็นต้องรักษาอย่างต่อเนื่องจากแพทย์ต่อไป
ที่มาข้อมูล: allwellhealthcare , pobpad , nittm , nittm , petcharavejhospital
